Skład bez tajemnic. Jak czytać INCI?

Marysia Żuchlińska Autor: Marysia Żuchlińska

INCI to angielski skrót od : International Nomenclature of Cosmetic Ingredients. Pod tą nazwą kryje się system mający na celu ujednolicenie nazewnictwa surowców kosmetycznych stosowanych do ich produkcji. Z systemu INCI korzystają zarówno kraje Unii Europejskiej, jak i Stany Zjednoczone, Japonia, Chiny i wiele innych krajów. Producent kosmetyków ma obowiązek, regulowany rozporządzeniem Komisji Europejskiej, do umieszczania pełnego składu produktów na opakowaniu. Nazwy surowców są tworzone według określonych reguł przez Personal Care Products Council (PCPC). Nazwa INCI jest najczęściej  pochodną nazw chemicznych i zwyczajowych. A wszystko po to, aby ułatwić identyfikację składników zawartych w kosmetykach na całym świecie.

 

Czy kolejność ma znaczenie?

 

Kolejność nazw składników w INCI nie jest przypadkowa. Na początku składu zawsze znajdują się substancje, których jest w kosmetyku najwięcej (ich stężenie jest najwyższe). I tak kolejno wymieniane są surowce wraz z malejącym stężeniem, aż dochodzimy do stężeń wynoszących 1% i mniej. Składniki, których zawartość w kosmetyku jest mniejsza niż 1% są wymieniane na końcu.  Dla tak  niskich stężeń kolejność może być już dowolna, według uznania producenta.

Zazwyczaj substancje aktywne i inne wartościowe składniki, których stężenie  jest mniejsze niż 1% są wymieniane wcześniej w składzie, co może sugerować ich większą ilość, choć wcale nie musi tak być. Jest to jeden z typowych chwytów marketingowych wykorzystywany przez niektóre firmy kosmetyczne. Bardzo często wiele substancji występuje w kosmetyku w stężeniu poniżej 1%, więc marketingowe ułożenie substancji aktywnych wskazuje, że jest ich więcej.

 

Co możemy znaleźć w składzie?

 

Podstawową formulację kosmetyczną można podzielić na kilka kategorii substancji:

  • substancje bazowe
  • substancje pomocnicze
  • składniki aktywne
  • konserwanty
  • substancje zapachowe
  • barwniki

bazowe

SUBSTANCJE BAZOWE

 

Pierwszą grupą surowców, których ilość w formulacji jest największa, są składniki bazy kosmetycznej. Mogą stanowić nawet ponad 90% składu. W zależności od rodzaju kosmetyku, jego formy i przeznaczenia może być to: woda, alkohol lub surowiec tłuszczowy. Najbardziej popularnym surowcem, który często pojawia się na początku składu jest woda (INCI: Aqua). Pełni ona funkcję rozpuszczalnika (np. dla gliceryny) i jest podstawowym składnikiem: płynów micelarnych, kremów, szamponów, balsamów, toników, peelingów, żeli i wielu innych kosmetyków. Producenci nie mogą jednak stosować zwykłej wody z kranu, musi być to woda czysta pod względem chemicznym, demineralizowana oraz pozbawiona zanieczyszczeń mikrobiologicznych, takich jak wirusy, bakterie czy grzyby.

Kolejnym często stosowanym rozpuszczalnikiem jest alkohol, zazwyczaj jest to etanol (INCI: Alcohol), i izopropanol (INCI: Isopropyl Alcohol). Do ich zalet należy łatwość mieszania z wodą, są doskonałymi rozpuszczalnikami wielu substancji. Ponadto jeśli zawartość alkoholu w kosmetyku przekracza 20%, hamuje on rozwój mikroorganizmów i nie trzeba  wprowadzać dodatkowych substancji konserwujących.

Ostatnia grupa surowców podstawowych to różnego rodzaju surowce tłuszczowe: oleje, tłuszcze i ich pochodne. Tworzą one fazę olejową w emulsjach i są odpowiedzialne za nawilżenie i natłuszczenie skóry. Oleje są emolientami, czyli surowcami, które po odparowaniu wody z kosmetyku pozostają na skórze i tworzą cienką warstwę tzw. film. Taka warstwa ochronna ogranicza ucieczkę wody z powierzchni skóry, tzw. transepidermalną utratę wody (TEWL, ang. Transepidermal Water Loss) i zwiększa nawilżenie skóry.

Składniki tłuszczowe mogą być również nośnikiem substancji aktywnych i uczestniczą w ich wędrówce do warstwy rogowej naskórka. Niektóre składniki tłuszczowe, np. kwasy tłuszczowe wchodzące w skład olejów roślinnych, mają zdolność regenerowania niektórych struktur skóry.

Nazwy olejów tworzone są zazwyczaj w oparciu o nazwę surowca wykorzystanego do ich produkcji. I tak np. olej lniany, pozyskiwany z nasion Linum usitatissimum, przyjmuje nazwę INCI: Linum Usitatissimum Seed Oil, a olej kokosowy, pozyskiwany z orzechów Cocos nucifera, ma nazwę INCI: Cocos Nucifera Oil.

Baza kosmetyczna jest niezwykle ważna i to ona w dużym stopniu determinuje szybkość wnikania składników aktywnych do skóry.

pomocnicze

SUBSTANCJE POMOCNICZE

 

Pomagają najczęściej w łączeniu ze sobą wody i surowców tłuszczowych w trwały sposób, tak aby dodatkowo osiągnąć odpowiednią konsystencję i stabilność kosmetyku. Mowa tu o emulgatorach, które łączą fazę wodną i olejową w emulsję, czyli np. krem, mleczko, balsam. Zawartość emulgatorów jest zdecydowanie mniejsza niż substancji bazowych i różni się w zależności od rodzaju produktu. Emulgatory  należą najczęściej do grupy środków powierzchniowo czynnych (SPC). Jest to niezwykle rozbudowana grupa substancji. Są one indywidualnie dobierane dla danej formulacji kosmetycznej.

Struktura emulgatorów wpływa na ich właściwości i oddziaływanie na skórę. Popularne emulgatory to m.in. Isosteareth-10, Lecithin, Glyceryl Laurate, Cocamide MEA, PEG-20 Methyl Glucose Sesquistearate, Polysorbate 80, Ceteareth-20 i wiele innych. Za pomocą Cosmetic Scan łatwo można je odnaleźć w formulacji – wystarczy wejść  w nazwę interesującego nas surowca, podejrzeć jego funkcję i zlokalizować wszystkie emulgatory. Jeśli chodzi o preparaty do mycia bardzo popularnym SPC jest SLES (INCI: Sodium Laureth Sulfate), który złą sławę zyskuje przez swój potencjał drażniący.

Dodatkowo SLES usuwa naturalny płaszcz hydrolipidowy skóry, który stanowi warstwę ochronną naskórka. Często jako zamiennik stosuje się jego pochodne np. pochodną magnezową (INCI: Magnesium Laureth Sulfate). Aby złagodzić potencjał drażniący SLES dodaje się do kosmetyku pomocnicze SPC np. Cocamidopropyl Betaine lub inne substancje łagodzące podrażnienia i renatłuszczające skórę.

Kolejną grupą środków pomocniczych, które wpływają na wygląd, konsystencję i aplikację produktu są modyfikatory reologii. Mają one za zadanie poprawę lepkości i stabilności kosmetyku lub stworzenie konsystencji żelu. Takimi modyfikatorami są m.in.: Xanthan Gum, Carboxymethyl Hydroxypropyl Guar, Carboxymethyl Cellulose Acetate Butyrate, Cellulose Gum i inne.

aktywne

SKŁADNIKI AKTYWNE

 

Kolejną grupą, przeważniej najważniejszą dla konsumentów, są składniki aktywne, czyli to, co wyróżnia kosmetyk i decyduje o zakupie danego preparatu. Możemy je spotkać w kosmetyku  w stężeniu maksymalnie kilku procent. Jak sama nazwa wskazuje są to substancje, które w aktywny sposób oddziałują na naszą skórę i polepszają jej kondycję. Możemy je podzielić na te, o działaniu fizycznym i chemicznym. Substancje działające fizycznie, to głównie składniki tworzące okluzję na skórze – emolienty. Mechanizm ten działa również w przypadku filtrów UV, które fizycznie zabezpieczają skórę przed słońcem, powodując odbijanie promieniowania.

Drugi rodzaj substancji aktywnych, to składniki, które reagują z elementami warstwy rogowej naskórka, np. niektóre witaminy, flawonoidy, czy też utleniacze stosowane do odbarwiania włosów. Substancje czynne mogą w sposób dość złożony oddziaływać ze strukturami biologicznymi skóry oraz z enzymami. Mogą ograniczać wydzielanie sebum, łagodzić podrażnienia czy pobudzać mikrokrążenie.

Składnikami, które zazwyczaj znajdują się na końcu składu są konserwanty, składniki zapachowe i barwniki.

konserwanty

KONSERWANTY

 

Konserwanty zabezpieczają kosmetyk przed rozwojem wirusów, bakterii oraz grzybów. Jest to bardzo ważny składnik kosmetyku, choć jego stężenie jest niewielkie, zazwyczaj poniżej 1%. Układy zawierające w głównej mierze wodę w swoim składzie, przechowywane w ciepłych pomieszczeniach o dużej wilgotności powietrza są idealnym środowiskiem do rozwoju mikroorganizmów.

Konserwanty kosmetyczne są to głównie substancje syntetyczne, których ilość jest dobierana indywidualnie dla każdego kosmetyku, zgodnie z limitami ustalonymi przez panel ekspercki Komisji Europejskiej, na podstawie licznych badań, publikacji i obserwacji. Z pomocą w zabezpieczeniu produktu mogą przyjść olejki eteryczne, których dodatek może wspomóc system konserwujący, a nawet w niektórych przypadkach zastąpić go. Należy jednak pamiętać, że olejki eteryczne i ich składniki są bardzo alergenne.

zapachowe

SUBSTANCJE ZAPACHOWE

 

Źródłem pięknego zapachu kosmetyku mogą być substancje otrzymywane syntetycznie lub kompozycje zapachowe stworzone z naturalnych olejków eterycznych. Kompozycje zapachowe naturalnych olejków eterycznych są głównie stosowane w produktach perfumeryjnych. Mieszanki syntetyczne są często dodawane do pozostałych  produktów kosmetycznych. Zapach kosmetyku w dużej mierze decyduje o jego odbiorze. Kompozycja zapachowa często maskuje nieprzyjemny zapach innych surowców.

Składniki zapachowe w czystej postaci mają bardzo intensywne aromaty, w kosmetyku wystarczy niewielki ich dodatek. Znajdują się na końcu składu, zazwyczaj w składnikach o stężeniu poniżej 1%. Patrząc na skład, znajdujemy je na końcu listy INCI. Substancje zapachowe mogą być gotową mieszaniną syntetyczną wprowadzoną do produktu i występują pod ogólną nazwą INCI: Parfum. Składniki zapachowe mogą często być źródłem alergii kontaktowej.

Szacuje się, że niektóre składniki zapachów mogą uczulać ok 1-3% europejczyków. Z uwagi na tak powszechne alergie Komisja Europejska stworzyła listę 26 składników zapachowych o potencjale uczulającym, które muszą być wymienione w składzie na opakowaniu, jeśli ich stężenie przekracza 0,001% w produktach niespłukiwalnych lub 0,01% w produktach spłukiwalnych. Substancje te można łatwo znaleźć w aplikacji Cosmetic Scan wśród potencjalnych alergenów.

barwniki

BARWNIKI

 

Barwniki to dodatki nadające kolor kosmetykowi i/lub barwiące skórę, włosy, paznokcie. Bardzo często ich nazwa INCI składa się ze skrótu CI (ang. Colour Index), po którym następuje szereg cyfr, identyfikujący daną substancję np. CI 12370, stosowane są też ich nazwy zwyczajowe. Aby otrzymać pożądaną barwę mieszane jest ze sobą kilka kolorantów. Barwniki kosmetyczne to często tlenki metali, ale można też spotkać barwniki organiczne np. kurkuminę czy chlorofil. Barwniki do włosów są zazwyczaj deklarowane według nazw INCI np. Acid Violet 43. Ich pigmentacja jest zazwyczaj bardzo intensywna, dlatego często wystarczy ich niewielki dodatek.

 

Warto wiedzieć

 

Każdy kosmetyk przed pojawieniem się na półkach sklepowych przechodzi przez szereg testów i indywidualną ocenę bezpieczeństwa, przeprowadzoną przez wykwalifikowanych ekspertów, tzw Safety Assessorów. Ocena bezpieczeństwa to proces wieloetapowy. Safety Assessor ocenia m.in.: zgodność składu z przepisami prawa, profil toksykologiczny każdego ze składników i wyniki badań gotowego produktu. Sprawdzana jest m.in. stabilność, skuteczność zabezpieczenia mikrobiologicznego i właściwości dermatologiczne. Kosmetyk stosowany według zaleceń producenta jest bezpieczny dla konsumentów i nie może przekraczać dopuszczalnych stężeń substancji, które reguluje Komisja Europejska.

 

Korzystaj z nowego Cosmetic Scan przed premierą

 

Zapisz się na beta-testy i otrzymaj bezpłatny dostęp do nowych funkcjonalności na 2-3 tygodnie przed oficjalnym wprowadzeniem aktualizacji do sklepów…

Untitled design (22)

Co nowego w aplikacji?

• Recenzowanie produktów
• Informacje jak inni użytkownicy oznaczali produkt (dobry/szkodzi)
• Możliwość zgłaszania błędów w produktach
• Zupełnie nowy wygląd aplikacji i nawigacja

 

ZAPISZ SIĘ

 

 

 

Dodano: Luty 2017 Tagi:

  1 komentarz dla “Skład bez tajemnic. Jak czytać INCI?

  1. Magdalena
    dnia: 4 lutego 2017 napisał:

    Bardzo dziękuję. Artykuł jest bardzo przydatny, świetnie opracowany i jasno podany.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *